kalkulatory podatkowe, kalkulator VAT, kalkulator płac, kilometrówka, ryczałt samochodowy
lupa
A A A

Zeszyty Metodyczne Rachunkowości nr 3 (531) z dnia 1.02.2021

Ustalanie stawek amortyzacji bilansowej oraz podatkowej budynków niemieszkalnych

Spółka z o.o. nabyła obiekt handlowy (używany ponad 40 lat) i zamierza ustalić stopę procentową amortyzacji tego środka trwałego dla celów bilansowych w wysokości 2,5% rocznie, zaś dla celów podatkowych 10% rocznie. Czy spółka może przyjąć inną stopę amortyzacji dla celów bilansowych i inną dla celów podatkowych?

W opisanym w pytaniu przypadku możliwe jest stosowanie różnych stawek amortyzacji, tj. dla celów bilansowych stawki 2,5% , zaś dla celów podatkowych stawki 10%.

1. Amortyzacja bilansowa budynków niemieszkalnych

Na dzień przyjęcia środka trwałego do używania należy ustalić okres lub stawkę i metodę jego amortyzacji (por. art. 32 ust. 3 ustawy o rachunkowości). Jednak ustawa o rachunkowości nie wyznacza długości okresu amortyzacji środków trwałych, jedynie zaleca przy ustalaniu okresu amortyzacji i rocznej stawki amortyzacyjnej uwzględniać okres ekonomicznej użyteczności środka trwałego (por. art. 32 ust. 2 ww. ustawy). Dotyczy to wszystkich grup środków trwałych.

Poprawność stosowanych okresów i stawek amortyzacji środków trwałych powinna być przez jednostkę okresowo weryfikowana, powodując odpowiednią korektę dokonywanych w następnych latach obrotowych odpisów amortyzacyjnych.

Ustawa o rachunkowości nie wyznacza także metod amortyzacji, jakie powinny być stosowane. Wybór odpowiedniej metody należy do decyzji kierownika jednostki. W praktyce najczęściej stosuje się następujące metody amortyzacji: liniową, degresywną (określaną również jako metodę amortyzacji przyspieszonej lub metodę amortyzacji malejącej), naturalną (określaną również jako metodę jednostek produkcji lub metodę zróżnicowanego odpisu).

Metoda amortyzacji Charakterystyka

Liniowa

Metoda liniowa polega na równomiernym rozłożeniu w czasie wartości środka trwałego podlegającej amortyzacji przez okres jego użytkowania. Metodę tę stosuje się najczęściej do nieruchomości.

Degresywna

Metoda degresywna polega na takim rozłożeniu w czasie wartości środka trwałego podlegającej amortyzacji, że odpisy amortyzacyjne w początkowych okresach użytkowania środka trwałego są wyższe od przeciętnych (ustalanych metodą liniową) i stopniowo maleją. Metodę tę stosuje się najczęściej do takich maszyn, urządzeń i środków transportu, które w początkowych okresach użytkowania podlegają szybszemu zużyciu (zwłaszcza tzw. zużyciu moralnemu) niż w okresach późniejszych. Pozwala ona m.in. skompensować zmniejszającymi się w czasie kosztami amortyzacji potencjalnie wyższe koszty eksploatacji środka trwałego w późniejszych okresach jego użytkowania, wynikające z wyższych kosztów remontów.

Naturalna

Metoda naturalna polega na odpisywaniu podlegającej amortyzacji wartości środka trwałego proporcjonalnie do wykorzystania jego potencjału użytkowego. Warunki stosowania tej metody są następujące:

a) ustalenie łącznego potencjału użytkowego środka trwałego i jednostki jego miary,
b) wiarygodny pomiar wykorzystania potencjału w danym okresie (np. miesiącu) za pomocą przyjętej jednostki miary.

Umożliwia ona najdokładniejsze odzwierciedlenie zużywania się potencjału ekonomicznego danego środka trwałego - głównie maszyn, urządzeń i środków transportu. Pozwala również na bezpośrednie odzwierciedlenie skutków czasowego wyłączenia środka trwałego z użytkowania m.in. na skutek jego wykorzystania tylko w okresie sezonu.

Jedynie art. 32 ust. 6 ustawy o rachunkowości stanowi, iż dla środków trwałych o niskiej jednostkowej wartości początkowej można ustalać odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe w sposób uproszczony, przez dokonywanie zbiorczych odpisów dla grup środków zbliżonych rodzajem i przeznaczeniem lub jednorazowo odpisując wartość tego rodzaju środków trwałych.

Ponadto - na podstawie art. 32 ust. 7 ustawy o rachunkowości - jednostka mikro, jednostka mała oraz jednostka, o której mowa w art. 3 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, która spełnia warunki określone w art. 3 ust. 1c pkt 1 albo ust. 1d, może dokonywać odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych od środków trwałych według zasad określonych w przepisach podatkowych. Przy czym przepis ten nie ma zastosowania do spółek kapitałowych, spółek komandytowo-akcyjnych i spółek jawnych lub komandytowych, których wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne lub spółki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej (por. art. 32 ust. 8 ustawy o rachunkowości).

2. Amortyzacja podatkowa budynków niemieszkalnych

Przepisy o podatku dochodowym zarówno od osób prawnych, jak i osób fizycznych regulują szczegółowo zasady amortyzacji, w tym amortyzacji budynków niemieszkalnych używanych lub ulepszonych. Podstawową metodą amortyzacji budynków niemieszkalnych jest metoda liniowa przy zastosowaniu stawki z Wykazu stawek amortyzacyjnych. W odniesieniu do budynków nie ma możliwości stosowania degresywnej i jednorazowej metody amortyzacji. W Wykazie stawek amortyzacyjnych dla budynków niemieszkalnych (użytkowych) określono następujące stawki:

  • 10% dla kiosków towarowych o kubaturze poniżej 500 m3, domków kempingowych, budynków zastępczych - trwale związanych z gruntem,
  • 4,5% dla podziemnych garaży i zadaszonych parkingów oraz budynków kontroli ruchu powietrznego (wieży), zbiorników, silosów oraz magazynów podziemnych, zbiorników i komór podziemnych (z wyłączeniem budynków magazynowych i naziemnych),
  • 2,5% dla innych niż wcześniej wymienione budynków niemieszkalnych.

W ściśle określonych przypadkach ustawowe roczne stawki amortyzacyjne stosowane w liniowej metodzie amortyzacji mogą być ustalone indywidualnie, zostać podwyższone lub obniżone. Jak wynika z art. 22j ust. 1 pkt 4 updof oraz art. 16j ust. 1 pkt 4 updop, do amortyzacji budynków niemieszkalnych, dla których w Wykazie stawek amortyzacyjnych przewiduje się stawkę 2,5%, podatnicy mogą przyjąć indywidualną stawkę amortyzacyjną. Okres amortyzacji dla tych budynków nie może być krótszy niż 40 lat pomniejszone o pełną liczbę lat, które upłynęły od dnia oddania budynku po raz pierwszy do używania do dnia wprowadzenia do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych prowadzonej przez podatnika. Jednak okres ten nie może być krótszy niż 10 lat.

Przykład

Przedsiębiorca nabył budynek niemieszkalny, który wprowadził do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Z dokumentów przekazanych przez poprzedniego właściciela wynika, że eksploatację obiektu rozpoczęto 40 lat temu. Podatnik ustalił indywidualną stawkę amortyzacyjną w wysokości 10% (40 lat - 40 lat = 0, ale okres amortyzacji nie może być krótszy niż 10 lat, więc podatnik powinien przyjąć 10 lat amortyzacji).

3. Ewidencja księgowa amortyzacji budynków niemieszkalnych

Z treści pytania wynika, iż jednostka nabyła używany budynek handlowy. Bilansowo budynek ten zamierza amortyzować stawką 2,5% (co oznacza to, że określony przez jednostkę okres ekonomicznej użyteczności tego budynku wynosi 40 lat), zaś dla celów podatkowych zamierza zastosować indywidualną stawkę w wysokości 10%. W takim przypadku, tj. gdy jednostka dokonuje odpisów amortyzacyjnych dwutorowo, czyli odrębnie według zasad podatkowych i bilansowych, powinna odpowiednio dostosować ewidencję księgową. W tym celu można prowadzić osobne ewidencje analityczne (np. osobne tabele amortyzacyjne) dla celów bilansowych i podatkowych. Może również przyjąć rozwiązanie polegające na wyodrębnieniu w księgach rachunkowych, na koncie prowadzonym dla amortyzacji w zespole 4, kont analitycznych z podziałem na amortyzację stanowiącą koszt podatkowy i amortyzację niestanowiącą kosztów uzyskania przychodów, np. 40-0/1 "Amortyzacja - stanowiąca koszty uzyskania przychodów (KUP)" i 40-0/2 "Amortyzacja - niestanowiąca kosztów uzyskania przychodów (NKUP)".

Przykład

W 2020 r. jednostka nabyła używany obiekt handlowy o wartości początkowej: 100.000 zł. Amortyzację bilansową i podatkowym rozpoczęła od października 2020 r. Dla celów bilansowych środek trwały jest amortyzowany miesięcznie metodą liniową przy zastosowaniu 2,5% stawki amortyzacyjnej. Jednostka ustaliła bowiem, iż okres jego ekonomicznej użyteczności wynosi 40 lat. Stąd roczny odpis amortyzacyjny wynosi: 100.000 zł × 2,5% = 2.500 zł, a miesięczny: 2.500 zł : 12 m-cy = 208,33 zł. Dla celów podatkowych, z uwagi, że budynek był już używany 40 lat, jednostka ustaliła okres amortyzacji na 10 lat i przyjęła 10% stawkę amortyzacyjną. Roczna kwota amortyzacji podatkowej wynosi zatem: 100.000 zł × 10% = 10.000 zł, a miesięczna: 10.000 zł : 12 m-cy = 833,33 zł. Koszty działalności operacyjnej jednostka prowadzi na kontach zespołu 4.

Miesięczny odpis amortyzacyjny w kwocie: 208,33 zł jednostka ujmie w księgach rachunkowych, zapisem:

      - Wn konto 40-0/2 "Amortyzacja - NKUP",
      - Ma konto 07-1 "Odpisy umorzeniowe środków trwałych"

W sytuacji opisanej w przykładzie stawka amortyzacyjna przyjęta przez jednostkę dla celów bilansowych jest niższa od stosowanej dla celów podatkowych. Zatem w księgach rachunkowych jednostka ujmuje wyłącznie amortyzację bilansową w wysokości: 208,33 zł miesięcznie. Odpisy podatkowe nie są ujmowane w ewidencji bilansowej. Przy ustalaniu zaliczek na podatek dochodowy odpisy te doliczane są do kosztów podatkowych statystycznie na podstawie np. prowadzonej dla celów podatkowych tabeli amortyzacyjnej.

www.KalkulatoryPodatkowe.pl - Kalkulatory bilansowe:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.PoradyPodatkowe.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

kwiecień 2021
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
8
9
10
11
13
14
16
17
18
19
21
22
23
24
25
27
28
29
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Rozliczanie podatku dochodowego, podatku VAT oraz innych podatków i opłat
Vademecum podatnika - podstawowe informacje dotyczące podatków
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc, Gemius S.A.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań w związku z odwiedzaniem niniejszego serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.