kalkulatory podatkowe, kalkulator VAT, kalkulator płac, kilometrówka, ryczałt samochodowy
lupa
A A A

Zeszyty Metodyczne Rachunkowości nr 2 (410) z dnia 20.01.2016

Zasady kalkulacji i ujęcie w księgach kosztów niewykorzystanych zdolności produkcyjnych

Co to są koszty niewykorzystanych zdolności produkcyjnych i jak je ustalić?

Koszty niewykorzystanych zdolności produkcyjnych powstają, gdy jednostka nie w pełni wykorzystuje zaangażowane zasoby produkcyjne. Zjawisko niewykorzystania zdolności produkcyjnych wynika z ponoszenia przez jednostkę kosztów stałych, będących finansowym odzwierciedleniem długookresowego zaangażowania przez jednostkę zasobów majątkowych oraz długookresowego zatrudniania pracowników. W przypadku tych zasobów ich dostępna ilość lub czas pracy w krótkim okresie mogą być wyższe od bieżącego zapotrzebowania jednostki gospodarującej.

Ustawa o rachunkowości nie reguluje sposobu kalkulacji i ujęcia kosztów niewykorzystanych zdolności produkcyjnych. Dlatego też Komitet Standardów Rachunkowości wydał stanowisko w sprawie ustalania kosztu wytworzenia dla celów bilansowej wyceny zapasów, stanowiące załącznik do uchwały nr 1/07 Komitetu Standardów Rachunkowości z 16 stycznia 2007 r. (Dz. Urz. Min. Fin. nr 2, poz. 11). Według tego stanowiska, w celu ustalenia kosztów będących konsekwencją niewykorzystania zdolności produkcyjnych jednostka powinna:

1) określić poziom szczegółowości pomiaru niewykorzystanego potencjału wytwórczego; pomiar może nastąpić na poziomie:

    • całego zakładu produkcyjnego,
       
    • jednostek organizacyjnych zakładu, np. wydziałów,
       
    • linii produkcyjnych w ramach poszczególnych wydziałów,
       
    • stanowisk roboczych w ramach poszczególnych linii lub wydziałów,
       
    • pojedynczych zasobów wykorzystywanych w jednostce w postaci maszyn, ludzi i pomieszczeń;

2) dokonać wyboru jednostek pomiaru rozmiarów potencjału wytwórczego, który może być mierzony za pomocą takich jednostek, jak:

    • wielkość produkcji wyrażona w tonach (kilogramach), megawatach, hektolitrach, sztukach,
       
    • liczba godzin pracy pracowników (rh), maszyn i urządzeń (mh),
       
    • inne czynniki dobrze odzwierciedlające zużycie zasobów w jednostce, np. liczba m2 powierzchni produkcyjnych, liczba m3 kubatury pomieszczeń, liczba wykonywanych operacji;

3) określić normalny poziom zdolności produkcyjnych, uwzględniając przy jego ustalaniu np.:

    • teoretyczne zdolności produkcyjne potencjału wytwórczego,
       
    • ograniczenia teoretycznego poziomu zdolności produkcyjnych, wynikające z planowanych konserwacji, remontów i ulepszeń,
       
    • system pracy (jedna, dwie, trzy zmiany),
       
    • sieć powiązań maszyn i urządzeń w zespoły, linie lub ciągi technologiczne, mającą wpływ na uzyskiwane zdolności produkcyjne,
       
    • inne czynniki (np. występujące cyklicznie czynniki o charakterze naturalnym: niskie temperatury itp.);

4) ustalić stawkę (stawki) kosztów normalnego wykorzystania zdolności produkcyjnych jednostki pomiaru poprzez podzielenie kosztów utrzymania normalnego potencjału wytwórczego przez normalny poziom zdolności produkcyjnych; przy czym wymaga to uprzedniego wydzielenia kosztów stałych produkcji z ogółu kosztów pośrednich produkcji przez zastosowanie jednej z metod wydzielania kosztów stałych i zmiennych, a mianowicie:

    • zastosowanie metody księgowej, tj. wyodrębnienie w ramach konta 52-1 "Koszty wydziałowe" kont analitycznych 52-1/1 "Stałe koszty wydziałowe" i 52-1/2 "Zmienne koszty wydziałowe" (metoda najczęściej w praktyce stosowana),
       
    • zastosowanie metody statystycznej,
       
    • podział zasobów na: zasoby elastyczne (czyli nabywane przez jednostkę w sposób ciągły w miarę zapotrzebowania, np. nabycie surowców i materiałów) oraz zasoby zaangażowane (czyli nabywane w sposób nieciągły; ich dostępna wielkość w jednostce nie zawsze jest w krótkim okresie dopasowana do bieżącego zapotrzebowania, np. nabycie budynków i urządzeń).

Uwaga: Do ustalenia stawki normalnego wykorzystania zdolności produkcyjnych można stosować planowane lub rzeczywiste stałe koszty pośrednie. W przypadku stosowania planowanych stałych kosztów pośrednich powstają tzw. odchylenia budżetowe, które rozlicza się na produkty sprzedane, zapasy produktów oraz koszt niewykorzystanego potencjału; nie dotyczy to przypadku, gdy różnica między planowanymi, a rzeczywistymi kosztami pośrednimi jest nieznaczna (por. art. 34 ust. 2 ustawy o rachunkowości); może ona wtedy w całości wpływać na koszt sprzedanych produktów;

5) ustalić rzeczywisty poziom wykorzystania zdolności produkcyjnych i poziom zdolności niewykorzystanych; określenie rzeczywistego stopnia wykorzystania zdolności produkcyjnych polega na pomiarze wykonanych ilości dla określonych jednostek pomiaru rozmiarów potencjału wytwórczego; ustalenie liczby wykorzystanych i niewykorzystanych zdolności produkcyjnych następuje przez porównania rzeczywistego stopnia wykorzystania zdolności (jednostek pomiaru) z poziomem uznanym za normalny;

6) ustalić koszty niewykorzystanych zdolności wytwórczych, mnożąc stawkę (stawki) kosztów normalnego poziomu wykorzystania przez liczbę jednostek zdolności niewykorzystanych, według wzoru:

  KS
KNZP = (M – X) × 
  M

gdzie:

KNZP – koszty niewykorzystanych zdolności produkcyjnych,

M – normalny poziom wykorzystania zdolności produkcyjnych (wyrażony w określonych jednostkach pomiaru),

X – rzeczywisty poziom wykorzystania zdolności produkcyjnych,

KS – koszty stałe.


Na jakie konto odnosi się wartość kosztów niewykorzystanych zdolności produkcyjnych?

Nieprzypisane do jednostek produkcji stałe pośrednie koszty produkcji, będące konsekwencją niewykorzystania zdolności produkcyjnych, wpływają na wynik finansowy okresu sprawozdawczego, w którym zostały poniesione. Koszty te odnosi się na koszt wytworzenia sprzedanych produktów (Wn konto 70-1, Ma konto 52-1), chyba że zgodnie z treścią ekonomiczną zdarzeń właściwsze jest ich ujęcie jako pozostałych kosztów operacyjnych (Wn konto 76-1, Ma konto 52-1). Ujęcie kosztów niewykorzystania zdolności produkcyjnych jako pozostałych kosztów operacyjnych może być zasadne, np. w sytuacji, gdy niewykorzystanie to było spowodowane nieplanowymi przestojami produkcji.


Z jaką częstotliwością w ciągu okresu sprawozdawczego ustala się niewykorzystane zdolności produkcyjne?

Koszty niewykorzystanych zdolności produkcyjnych jednostka może ustalać:

  • bieżąco – poprzez przypisanie do produktów stałych pośrednich kosztów produkcji wyłącznie w wysokości odpowiadającej poziomowi tych kosztów przy normalnym wykorzystaniu zdolności produkcyjnych,
     
  • okresowo – poprzez dokonywaną okresowo, nie później niż na dzień bilansowy eliminację kosztów będących konsekwencją niewykorzystania zdolności produkcyjnych z kosztów wytworzenia zapasu produktów.

www.KalkulatoryPodatkowe.pl - Kalkulatory bilansowe:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.PoradyPodatkowe.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

listopad 2019
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
6
8
9
10
11
13
14
16
17
18
19
21
22
23
24
26
27
28
29
30
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Rozliczanie podatku dochodowego, podatku VAT oraz innych podatków i opłat
Vademecum podatnika - podstawowe informacje dotyczące podatków
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.